9 Şubat 2014 Pazar

DAHİ ANLAMINDAKİ "-DE" MESELESİ...


Şu dahi anlamındaki -de hususunda hassas olanlardanım. Bu yüzden, bir tık öğretici olsun diye bu yazıyı yazıyorum. Aslında mesele çok da karmaşık değil. Boşluğu doğru yerde bırakmakta bitiyor. 

İnsanlar genelde bu konudaki eleştirilere "asıl siz ingilizce kelime kullanmayın" diye cevap veriyor. İyi de, bunun savunması böyle olmaz ki. Doğru olan hem dahi anlamındaki -de'leri ayırmak, hem de ingilizce kelime kullanmamak olabildiğince. Ama ne yalan söyleyeyim, -de'ler benim kafamı daha çok bozuyor. İngilizce kelime kullanıldığında rahatsız olmuyorum ama o -de'ler gözüme batıyor. Bu da kişisel bir şey tabi.



Şimdi çok basit bir yöntemle anlatacağım. Bir -de eğer dahi anlamındaysa, cümleden çıkarıldığında cümlede anlam açısından bir bozukluk olmaz. Bakın anlam değişmez demiyorum, değişir. Ama cümle yine de gramer açısından doğru olur. Mesela: 

"Ben de seni seviyorum."  

-de' yi atınca ne oldu:

"Ben seni seviyorum" 

Anlam değişse de cümle hala akla mantığa uygun. Adam seviyor. Bu kullanım dahi anlamındaki -de'nin örneğidir ve AYRI yazılır.



Peki şuna bakalım:

"Saç düzleştiricin bende kalmış"

-de'yi çıkaralım:

"Saç düzleştiricin ben kalmış"

Ne oldu? -De çıkınca anlam ortadan kalktı. Böyle bir cümle kurmayız. Bu kullanımdaki -de dahi anlamında değildir ve BİTİŞİK yazılır. 



Şimdi bunları anlattım, her yazdığınız cümlede bu sağlamayı yapacak değilsiniz korkmayın. Sadece mantığını anlayın istedim, zaten sonra otomatikleşiyor. 

Ama gerçekten, dikkat edin biraz bence. Yetişkin insanlarda hiç şık durmuyor. 

Umarım bu yazı birilerine faydalı olur. Sadece yardımseverlikten değil, doğru yazılmış -de'ye hasret kaldık.